Jak działają pigułki antykoncepcyjne?

Pigułki antykoncepcyjne to jedna z najskuteczniejszych, odwracalnych metod zapobiegania ciąży. Stosuje je coraz więcej kobiet. Jednak warto wiedzieć, że przed zastosowaniem tej metody antykoncepcji konieczne jest badanie ginekologiczne, badanie piersi, wykonanie cytologii, ocena czynności wątroby i układu krzepnięcia oraz pomiar ciśnienia tętniczego. Zasada jest prosta: systematyczność stosowania tabletek antykoncepcyjnych zapobiega niechcianej ciąży.

Rodzaje tabletek antykoncepcyjnych

W zależności od stężenia hormonów oraz ich produkcji w tabletkach, stosuje się:

• preparaty 1-fazowe - tabletki takie zaczynamy przyjmować pierwszego (do trzeciego) dnia cyklu i stosujemy następujący schemat: 21 dni przyjmowania tabletki antykoncepcyjnej, 7 dni przerwy podczas których występuje krwawienie z odstawieniem. Tabletki należy przyjmować wieczorem.
• preparaty 2-fazowe - przyjmuje się środki zawierające w pierwszej fazie tylko estrogen, zaś w drugiej estrogen z progesteronem. Po zakończeniu przyjmowania tabletek następuje 7 dni przerwy.
• preparaty 3-fazowe - przyjmuje się środki o różnych, zmodyfikowanych dawkach estrogenów i progesteronów w trzech różnych fazach cyklu miesiączkowego.

Jak przyjmować tabletki antykoncepcyjne?

• pierwszą tabletkę antykoncepcyjną, pierwszego opakowania należy przyjąć pierwszego dnia miesiączki,
• każdą kolejną tabletkę należy przyjmować regularnie przez 21 dni, najlepiej, aby zażywana była zawsze o tej samej porze (3-4 godziny różnicy w przyjęciu tabletki nie zmieniają jej skuteczności), aż do ukończenia danego opakowania,
• po zakończeniu opakowania należy zrobić 7 dni przerwy, w których nie przyjmuje się tabletek. W tym czasie powinno wystąpić krwawienie z odstawienia, przypominające miesiączkę, wywołane zaprzestaniem przyjmowania leku.
• po siedmiu dniach należy rozpocząć kolejne opakowanie, nawet jeśli krwawienie nie ustąpiło i trwa dalej.

Warto wiedzieć

• Jeśli pierwsze opakowanie zostało rozpoczęte pierwszego dnia miesiączki, wówczas pełna antykoncepcja występuje od pierwszego dnia przyjmowania tabletek.
• Działanie antykoncepcyjne występuje również w przerwie między dwoma opakowaniami, pod warunkiem, że następne opakowanie zostało rozpoczęte nie później niż 8 dni po zakończeniu poprzedniego opakowania pigułek antykoncepcyjnych.
• Zażywanie innych leków może wpłynąć na osłabienie działania antykoncepcyjnego i należy stosować dodatkowe metody antykoncepcji.
• Nie należy samodzielnie odstawiać tabletek przed zakończeniem opakowania.
• Jeżeli zapomnisz przyjąć tabletkę hormonalną, policz ile czasu minęło od godziny o której zazwyczaj bierzesz tabletki.
• Jeżeli minęło mniej niż 12 godzin, przyjmij natychmiast pominiętą pigułkę antykoncepcyjną, a kolejną o normalnej porze, nawet jeśli będzie to oznaczało przyjęcie 2 tabletek w jednym dniu.
• Jeżeli minęło więcej niż 12 godzin, przyjmij pominiętą pigułkę i w zwykłym terminie następną, nawet jeśli oznacza to zażycie jednego dnia dwóch tabletek.

Tabletki antykoncepcyjne wady

• brak ochoty na seks,
• zbyt mała dawka estrogenów w tabletce może powodować przedłużające się krwawienie,
• nie chronią przed chorobami przenoszonymi drogą płciową,

Tabletki antykoncepcyjne zalety

• likwidacja zespołu napięcia przedmiesiączkowego,
• zmniejszenie dolegliwości bólowej podczas miesiączki,
• skuteczne w leczeniu trądziku,
• zmniejszają ryzyko osteoporozy,
• zmniejszenie ryzyka rozwoju torbieli,
• po odstawieniu pigułki antykoncepcyjnej częstość zajścia w ciążę jest wyższa niż zwykle.

Niepożądane skutki

• obrzmienie i bolesność piersi,
• upławy,
• nadwrażliwość na światło i kłopoty z noszeniem szkieł kontaktowych,
• utrata libido,
• przetłuszczanie się włosów,
• bóle głowy,
• przyrost masy ciała w wyniku zatrzymania się wody w organizmie,
• nudności, wymioty, wzdęcia,
• trądzik, nadmierne owłosienie.

Powikłania

• żółtaczka,
• polekowy brak miesiączki,
• choroby układu krążenia.

Skuteczność pigułek antykoncepcyjnych jest wysoka. Z pewnością istnieją przeciwwskazania. Tabletek antykoncepcyjnych nie mogą przyjmować osoby, które mają choroby układu krążenia, wątroby i nowotwory. Powszechnie wiadomo, że są coraz częściej stosowane przez kobiety XXI wieku.


Bibliografia

Herman Z., Kostowski W. Farmakologia - podstawy farmakoterapii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004, ISBN 978-83-200-4164-4
Orzechowska-Juzwenko K. Farmakologia kliniczna - znaczenie w praktyce medycznej, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2006, ISBN 83-89009-43-9
Neal M.J. Farmakologia w zarysie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3117-6
Buczko W. (red.), Mutschler Farmakologia i toksykologia, MedPharm, Wrocław 2010, ISBN 978-83-60466-81-0