Jak przebiega zabieg wazektomii?

Wazektomia jest popularną metodą trwałej antykoncepcji, szacuje się, że w USA wciągu ostatniej dekady zabiegowi poddaje się 750,000 mężczyzn rocznie. Na świecie około 42 milinów par korzysta z tej metody antykoncepcji. Celem wazektomii jest przerwanie ciągłości nasieniowodów, co powoduje, że w nasieniu nie występują plemniki. Po wazektomii jądra wciąż produkują nasienie, które jednak z powodu zamknięcia nasieniowodów nie może przemieszczać się do penisa. Zatrzymane nasienie jest wchłaniane.

W czasie współżycia ilość wytrysku jest praktycznie taka sama, (gdyż ejakulat w większości składa się z substancji produkowanej w pęcherzykach nasiennych) z tą różnicą, że nie zawiera plemników.

Wazektomia a kastracja

Wazektomia to nowa antykoncepcja dla mężczyzn. Wazekotomia nie może być mylona z kastracją (inaczej orchidektomią), która polega na usunięciu jąder z przyczyn medycznych. Wazektomia, w przeciwieństwie do kastracji, nie powoduje spadku ilości męskich hormonów (testosteronu) co sprawia, że nie wpływa na libido - chęć uprawiania seksu. Skuteczność wazektomii jest duża, dlatego coraz więcej mężczyzn decyduje się na ten rodzaj antykoncepcji.

Jak przebiega wazektomia?

Standardowa wazektomia

• Wazektomia to niewielki zabieg, który trwa około 30-40 minut i zwykle jest przeprowadzany ambulatoryjnie, bez konieczności pobytu w szpitalu. Zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu miejscowym.

• Na początku zabiegu trzeba dokładnie umyć i ogolić mosznę i jej okolice. Następnie wstrzykiwany jest środek znieczulający.

• Chirurg robi delikatne nacięcie na skórze moszny i lokalizuje przebieg nasieniowodu, przecina go a następnie zamyka z dwóch stron. Następnie odcinek pomiędzy zamknięciami (ok. 15 mm) jest usuwany. Kolejnym etapem jest zamknięcie wolnych końców nasieniowodu, co przeprowadza się za pomocą szwów (zszycie), klamrowania (za pomocą klipsów), kauteryzacji (przypalenia) lub kilku tych metod jednocześnie. Zastosowanie klipsów powoduje zmniejszenie ryzyka traumatyzacji (uszkodzenia) tkanek oraz zmniejsza ryzyko martwicy przeciętych końców nasieniowodów. Jedno z badań ukazuje, że wykorzystanie podczas jednego zabiegu zarówno kauteryzacji (przypalania) jak i klipsowania powoduje więcej późniejszych komplikacji niż zastosowanie samego klipsowania.

• Wolne końce można zamknąć: oba jednocześnie lub tylko jeden. Gdy zostawia się otwarty koniec jest nim ten od strony jądra. Obecnie pozostawienie otwartego jednego końca wiąże się z mniejszą liczbą powikłań, lepszą skutecznością zabiegu i niższą częstością występowania przewlekłego bólu po wazektomii. Po zamknięciu nasieniowodów są one delikatnie ponownie umieszczane w mosznie. Następnie identyczna procedura jest wykonywana na drugim nasieniowodzie.

• Po krótkim odpoczynku trwającym zwykle 1-1,5 godziny pacjent może opuścić gabinet i udać się do domu. Zaleca się unikanie samodzielnej jazdy samochodem. Najlepiej wcześniej umówić sobie transport.

Technika "bez skalpela"

• Stosowana jest technika "bez skalpela" co oznacza, że skóra nie jest przecinana lecz rozwarstwiana ostrym narzędziem co umożliwia odsłonięcie nasieniowodów.

• Technika "bez skalpela" (No-scalpel vasectomy-NSV) została po raz pierwszy zastosowana w Chinach w 1974 roku. Od 1985 jest stosowana w USA. Metoda jest uważana za równie skuteczną jak wazektomia konwencjonalna, z ryzykiem zajścia w ciążę mniejszym niż 1%.

• Zabieg wykonywany tą metodą trwa około 10 minut, również przeprowadzany jest ambulatoryjnie, w analgezji miejscowej. Technika „ bez skalpela” różni się dostępem do nasieniowodu. W NSV operator wyczuwa nasieniowód  pod skórą i trzyma go za pomocą specjalnego zacisku. Skóra nie jest przecinana (zamiast dwóch nacięć wykonywane jest małe rozszerzenie) lecz rozwarstwianaostrym narzędziem co umożliwia odsłonięcie i dostęp do nasieniowodów. Dalsza część zabiegu wygląda jak klasyczna wazektomia. Nasieniowody są przecinane i odcinek o długości od 15 mm do 2 cm jest usuwany. Nie trzeba używać szwów na skórę moszny, goi się ona po kilku dniach bez pozostawienia blizny. W czasie zabiegu występuje znikome krwawienie. 

Różnice pomiędzy wazektomią standardową i “bez skalpela”

• Ogólnie przyjmuje się, że dyskomfort powodowany zabiegiem po zastosowaniu techniki “bez skalpela” jest mniejszy, co wynika z mniejszej urazowości tkanek i braku konieczności zszywania skóry.

• Jednak obecnie można spotkać wiele różnych, rozbieżnych opinii porównujących obie metody.

• W dwóch badaniach zaobserwowano nieznaczną różnicę w ilości powikłań po wazektomii obejmujących zakażenia pooperacyjne, krwawienie z nacięcia i ilość siniaków.

• W innym badaniu nie znaleziono różnicy pomiędzy nasileniem bólu w czasie zabiegu i w pierwszym tygodniu od zabiegu. To samo badaniu ukazuje, że po tygodniu nasilenie bólu u mężczyzn operowanych metodą „bez skalpela” było niższe, pacjenci mieli mniej infekcji, rzadziej musieli mieć wizyty kontrolne.

• W innych badaniach udowodniono, że metoda „bez skalpela” skraca czas operacji, zmniejsza ilość powikłań. Wpływ wazektomii na współżycie seksualne zależy od tego, jak się czuje pacjent. Współżycie można rozpocząć wcześniej niż po operacji, co jest prawdopodobnie spowodowane mniejszymi dolegliwościami bólowymi.
  
  
  Bibliografia
  
  Krajka k. (red.), Podstawowe operacje urologiczne, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-29-6
  Kleinman I., Lipshultz L., Podstawy urologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2188-X
  Borkowski A. Urologia - podręcznik dla studentów medycyny, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3758-6
  Kazoń M. (red.), Urologia (Seria Lekarza Praktyka), Urban & Partner, Wrocław 1997, ISBN 83-85842-71-3