Jakie są skutki uboczne podwiązania jajowodów?

Podwiązanie jajowodów jest uważane za bezpieczną procedurę medyczną, której wykonywanie nie powinno zagrażać zdrowiu i życiu kobiety. Wybór tej właśnie metody ma uwolnić kobietę od zagrożeń, jakie niosą ze sobą inne środki antykoncepcyjne, takie jak uboczne działania doustnych hormonów, manipulacje, mogące prowadzić do uszkodzenia narządu rodnego przy zakładaniu wkładek domacicznych, krążków dopochwowych czy koszty związane z częstymi wizytami, przepisywaniem recept.

Mimo, iż koszt zabiegu jednorazowo jest dość wysoki, to w perspektywie czasu jest to najtańsza metoda antykoncepcji. Nie wymaga ona „dalszej troski” ze względu na swą trwałość i pozwala w pełni cieszyć się udanym współżyciem bez obaw o niepożądaną ciążę.

Jakie są skutki uboczne podwiązania jajowodów?

Wątpliwości
Bardzo ważnym skutkiem ubocznym tej metody jest wbrew pozorom jej nieodwracalność. Aż 25% - 40% kobiet żałuje swojej decyzji, mimo, iż wcześniej uważały ją za dobrze przemyślaną. Zmiana sytuacji życiowej - partnera, utrata dziecka, sprawiają, że kobieta w pewnym momencie pragnie mieć kolejne dziecko. Są na świecie ośrodki specjalizujące się w przywracaniu drożności jajowodów, jednak są to bardzo trudne, drogie zabiegi, niedające żadnej pewności powodzenia. Dlatego tak wielkie znaczenie ma dokładne poinformowanie kobiety o wszystkich możliwych skutkach, oraz przedstawienie innych dostępnych metod antykoncepcji.

Ciąża pozamaciczna
Wystąpienie ciąży pozamacicznej (najczęściej jajowodowej) jest najbardziej niebezpiecznym powikłaniem. Ryzyko szacuje się na ok. poniżej 1%. Występuje statystycznie częściej u młodszych kobiet poddanych zabiegowi, a także u tych, które miały zabieg wykonany metodą elektrokoagulacji jajowodów.

Zaburzenia miesiączkowania?
Kilka lat temu istniało podejrzenie, że salpingektomia może powodować zaburzenia miesiączkowania (nieregularne i bolesne miesiączki, krwawienia międzymiesiączkowe, brak miesiączki) określane mianem „zespół po salpingektomii”. Jednakże najnowsze badania nie potwierdziły takich skutków ubocznych.

Infekcje, tycie
Niektóre kobiety zgłaszają także częstsze infekcje pęcherza moczowego po zabiegu.
Krąży wiele bezpodstawnych mitów na temat skutków ubocznych salpingektomii. Kobiety obawiają się utraty swej „kobiecości” po zabiegu, zmniejszenia libido, przybrania masy ciała. Żadne obserwacje nie potwierdziły tych teorii, wręcz przeciwnie aż 80% kobiet deklaruje poprawę kontaktów z partnerem.

Powikłania zabiegu salpingektomii

Podwiązanie jajowodów to bezpieczna metoda. Jak widać odległe skutki uboczne nie niosą większego zagrożenia. Większość działań niepożądanych występuje w związku z przeprowadzeniem samego zabiegu. Umiera około 4 - 12 kobiet na 100 000 przeprowadzonych salpingektomii w krajach rozwijających się (krwawienie, powikłania anestezjologiczne).

Najczęstsze przyczyny powikłań to:

• przyczyny anestezjologiczne: reakcje alergiczne na podawane leki, problemy krążeniowe i oddechowe (zastosowanie regionalnego znieczulenia znacznie zmniejszyło ryzyko tych powikłań),
• przyczyny chirurgiczne: uszkodzenie dużych naczyń krwionośnych i związane z nimi krwawienia, które wymagają ponownego otworzenia jamy brzusznej, uszkodzenia innych narządów, zakażenia i ropnie rany.

Najgroźniejszym powikłaniem, stanowiącym prawie zawsze poważne zagrożenie życia jest uszkodzenie dużych naczyń krwionośnych:

• aorty,
• żyły głównej dolnej,
• naczyń biodrowych lub nerkowych.

Skutki uboczne laparoskopii

Odsetek powikłań laparoskopowych jest stosunkowo niski i waha się pomiędzy 0,5 - 0,96%. Jak wspomniano powyżej najgroźniejsze są uszkodzenia dużych naczyń krwionośnych, które mogą być spowodowane przez wprowadzaną igłę Veressa, oraz trokary. Podczas laparoskopii (ma to już raczej historyczne znaczenie) kiedy używane były elektrody monopolarne dość często dochodziło do oparzeń jelit. Jednak zastosowanie elektrod bipolarnych, klipsów czy krążków znacznie zmniejszyło ryzyko tych powikłań. Może także dojść do mechanicznych uszkodzeń przewodu pokarmowego.

Po zabiegu pacjentka może mieć dolegliwości bólowe w okolicy obręczy barkowej, co jest związane z użyciem gazu, (CO2) wpuszczanego do jamy brzusznej w czasie operacji. Jednak dolegliwości bólowe są znacznie mniejsze i czas powrotu do zdrowia znacznie krótszy niż po minilaparotomii.

Minilaparotomia

Minilaparotomia – zabieg, podczas którego przecina się powłoki brzuszne tuż nad spojeniem łonowym - niesie ze sobą większe ryzyko dolegliwości bólowych, krwawienia, uszkodzenia pęcherza moczowego w porównaniu do laparoskopii. Po zabiegu chirurgicznym oraz związanym z nim znieczuleniem każda pacjentka ma prawo czuć się osłabiona, mieć nudności oraz dolegliwości bólowe w podbrzuszu. Jednak objawy te bardzo szybko mijają i już po kilku dniach następuje pełny powrót do zdrowia.

Powikłania po zastosowaniu metody ESSURE

Zastosowanie tej nowoczesnej metody także niesie ze sobą pewne ryzyko. Może ono dotyczyć samego zabiegu - uszkodzenie narządu rodnego podczas umieszczania wkładki w jajowodzie, krwawienie oraz później pojawiających się powikłań:

• ciąża,
• zwiększone ryzyko ciąży pozamacicznej,
• ból,
• skurcze,
• krwawienia z pochwy,
• okresowo przedłużające się miesiączki, zwłaszcza w czasie pierwszych 2 cykli,
• nudności, wymioty, lub omdlenia,
• reakcje alergiczne na materiał

Podejmując decyzję o wyborze metody, zawsze powinniśmy wcześniej dobrze przeanalizować wszystkie możliwe konsekwencje, najlepiej konsultując się z lekarzem.


Bibliografia

Berek J.S., Novak E. Ginekologia, Medipage, Warszawa 2008, ISBN 978-83-89769-46-6
Opala T. Ginekologia - podręcznik dla położnych, pielęgniarek i fizjoterapeutów, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3353-5
Bręborowicz G. (red.), Ginekologia, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-39-6
Słomko Z. Ginekologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3153-9