Które kobiety mogą się poddać zabiegowi podwiązania jajowodów?

Zabieg podwiązania jajowodów jest przeprowadzany u kobiety w celu uzyskania trwałej, skutecznej antykoncepcji. W Polsce przeprowadzenie takiego zabiegu jest niezgodne z prawem.
Na podstawie Kodeksu Karnego pozbawienie człowieka zdolności płodzenia podlega karze pozbawienia wolności od 1 roku do 10 lat. Karze tej podlega lekarz wykonujący zabieg, a nie kobieta, która decyduje się na jego wykonanie.
 

Sterylizacja kiedyś i dziś

Sterylizacja ma dość długą historię na świecie. Niestety bardzo często zabiegi te wykonywane były bezprawnie, naruszały wolność osobistą kobiet, wyrządzając im krzywdę. Dość powszechna była sterylizacja kobiet ubogich oraz czarnoskórych, które w razie sprzeciwu pozostawały bez jakiejkolwiek opieki medycznej i pomocy materialnej. W historii naszej cywilizacji zapisały się także sytuacje przymusowych sterylizacji osób psychicznie chorych, więźniów, mniejszości rasowych w celu ich wyeliminowania. Były one pogwałceniem praw człowieka.

Obecnie, jak wspomniano powyżej, zabieg taki w Polsce jest prawnie niedopuszczalny, a jego wykonanie jest niezgodne z prawem i podlega karze pozbawienia wolności. Jednak w USA i wielu krajach Europy Zachodniej (Austrii, Danii, Finlandii, Norwegii, Szwecji, Wielkiej Brytanii) zabieg ten jest wykonywany na życzenie pacjentki.

Podjęcie decyzji o poddaniu się zabiegowi

Decyzja o poddaniu się zabiegowi podwiązania jajowodów jest jedną z trudniejszych decyzji w życiu kobiety. Niesie ona ze sobą dość spore konsekwencje, gdyż zabieg w dużym odsetku jest nieodwracalny. Kobieta powinna na spokojnie i dość wnikliwie przemyśleć wszystkie „za i przeciw”, mieć pełną świadomość, że nie będzie mogła mieć naturalnie poczętych dzieci w przyszłości. Powinna rozważyć różne sytuacje życiowe, w których może się znaleźć, takie jak zmiana partnera i chęć posiadania z nim dzieci, śmierć posiadanego dziecka. Powinna wziąć także pod uwagę alternatywne rozwiązania jak stosowanie innych odwracalnych środków antykoncepcyjnych.

Najczęstszymi przyczynami, dla których kobiety decydują się na sterylizację to:

• niechęć posiadania większej liczby dzieci przy niemożności korzystania z innych metod antykoncepcji,
• problemy zdrowotne, które w czasie ciąży mogą ulec zaostrzeniu zagrażając życiu matki,
• nieprawidłowości genetyczne.

Mimo, iż przed podjęciem ostatecznej decyzji o wykonaniu zabiegu kobiety starają się wszystko przemyśleć, około 14 - 25% żałuje swojej decyzji. Dotyczy to zwłaszcza kobiet, które zdecydowały się na sterylizację w bardzo młodym wieku (18 - 24 r.ż) - około 40% żałuje swojej decyzji. Dlatego w niektórych krajach, zgłaszane są propozycje, aby sterylizacja była możliwa powyżej 30 roku życia u kobiet już posiadających dzieci.

Wskazanie do wykonania salpingektomii

Poza wykonaniem sterylizacji na własne życzenie istnieją też wskazania, określające, u jakich kobiet taki zabieg powinien być wykonywany. Można je podzielić na kilka głównych grup:

• wskazania medyczne – obejmują cały przekrój chorób internistycznych i onkologicznych, które mogą doprowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych lub nawet zagrożenia życia, w momencie, gdy kobieta zajdzie w ciążę. W momencie wykonania zabiegu choroba powinna być w okresie remisji lub być dobrze kontrolowana, a stan pacjentki powinien być stabilny,
• wskazania genetyczne – gdy dana kobieta jest nosicielką wady genetycznej i urodzenie przez nią zdrowego dziecka jest z punktu widzenia medycyny niemożliwe,
• wskazania psychosocjalne - jest to radykalne zapobieganie ciążom u kobiet znajdujących się w ciężkiej, niedającej się poprawić sytuacji materialnej.

Konsultacja lekarska przed salpingektomią

Niezwykle istotne jest, aby przed wykonaniem zabiegu w czasie wizyty lekarskiej pacjentka została dokładnie poinformowana o tym jak przebiega podwiązanie jajowodów, o korzyściach, ale i wskazaniach, przeciwwskazaniach i możliwych powikłaniach po zabiegu.


Bibliografia

Opala T. Ginekologia - podręcznik dla położnych, pielęgniarek i fizjoterapeutów, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3353-5
Bręborowicz G. (red.), Ginekologia, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-39-6
Bręborowicz G. Ginekologia i położnictwo, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3082-X
Słomko Z. Ginekologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3153-9