Tycie po tabletkach antykoncepcyjnych

Antykoncepcja hormonalna to wspaniały wynalazek XX-wiecznej medycyny, który pozwala kobiecie w sposób świadomy regulować swoją płodność. Nie jest przesadą twierdzenie, że bez pigułki antykoncepcyjnej feminizm i emancypacja kobiet utknęłyby w martwym punkcie.

Skutki uboczne tabletek antykoncepcyjnych

Możliwości, jakie stwarza nam nowoczesna antykoncepcja, są nie do przecenienia. Jednak w życiu nie ma nic za darmo i niestety antykoncepcja hormonalna, obok licznych zalet, posiada także wady. Jak to się dzieje w przypadku większości leków, istnieje możliwość wystąpienia licznych skutków ubocznych i związanych z nimi działań niepożądanych, istotnych dla całego organizmu. Trzeba pamiętać, że tabletka antykoncepcyjna nie jest obojętna dla zdrowia kobiety! Na ulotce, obok takich działań niepożądanych, jak plamienia acykliczne, trądzik, łojotok, bóle głowy, nudności, wymioty, bóle sutków, grzybica pochwy, obniżenie libido, znaleźć możemy wzmiankę o wzroście masy ciała. Czy istotnie tabletka antykoncepcyjna może spowodować przyrost masy, a jeśli tak, to w jakim mechanizmie? Pytanie to dla współczesnej kobiety jest bardzo istotne dziś, w dobie powszechnego nacisku na zdrowy styl życia i szczupłą sylwetkę. Obawa przed przytyciem jest jednym z częstych powodów, dla których rezygnujemy z sięgnięcia po tabletkę. Jednak czy obawa ta jest uzasadniona?

Zatrzymanie wody w organizmie w cyklu owulacyjnym

Progestageny, czyli jeden z dwóch hormonów zawartych w tabletce antykoncepcyjnej, mają działanie nieco podobne do mineralokortykoidów, a mianowicie powodują zatrzymywanie jodów sodu w organizmie tak, aby nie były wydzielane z moczem. Jony te mają zaś tę właściwość, że przyciągają do siebie cząsteczki wody, która podąża za nimi i także nie zostaje wydalona. W ten sposób w organizmie następuje retencja, czyli zatrzymanie sodu i wody, co przyczynia się do lekkich obrzęków i niewielkiego zwiększenia ciężaru ciała. Bardzo podobna sytuacja pojawia się u kobiet nieprzyjmujących tabletek w drugiej fazie cyklu owulacyjnego, tuż przed miesiączką, kiedy w organizmie wzrasta poziom progesteronu (hormonu podobnego do tych, które zawierają pigułki). Wielu kobietom towarzyszy wtedy uczucie „opuchnięcia” całego ciała, obrzęku i bolesności piersi, jednak tkanki tłuszczowej przecież nie przybywa! Trudno więc nazwać to przytyciem, gdyż jest to po prostu zwiększenie ciężaru ciała ze względu na wzrost zawartości wody w organizmie. Poza tym jest to sprawa maksymalnie jednego dodatkowego kilograma.

Wracając do drugiej połowy cyklu owulacyjnego, kiedy to zwiększa się poziom progesteronu we krwi – wiele z was zauważyło pewnie u siebie w tym okresie większą niż zwykle chęć na jedzenie… No właśnie, zwiększony apetyt to kolejny skutek działania progestagenów, odczuwany także przez część osób przyjmujących hormonalną antykoncepcję. Ewentualny przyrost masy ciała po przyjmowaniu pigułek jest związany ze zwiększeniem ilości przyjmowanego pokarmu, a nie z samym lekiem! To nie z powodu tabletek tyjemy, ale z braku silnej woli, która jest wystawiona na próbę podczas ich zażywania. Aby trzymać linię, trzeba dokładnie kontrolować swoją dietę, tak aby pomimo pokus nie zwiększać ilości kalorii przyjmowanych w ciągu doby. Kłopot z przyrostem masy ciała podczas stosowania tabletek będą więc miały przede wszystkim kobiety, które już wcześniej nie potrafiły sobie odmawiać słodyczy, ciast i innych frykasów – będzie im bowiem jeszcze trudniej powściągnąć swój apetyt!

Zdrowa dieta podczas przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych

Jak sobie z tym poradzić? Warto zacząć liczyć kalorie, a przynajmniej zapoznać się z tabelami, by wiedzieć, jakich produktów lepiej unikać, by łatwiej trzymać linię. Dobrze jest wprowadzić do swych przyzwyczajeń żywieniowych dietę śródziemnomorską oraz wyeliminować lub chociaż ograniczyć słodycze. Poza tym bardzo ważna jest ilość posiłków w ciągu dnia – wbrew pozorom, spożywanie jednego, dwóch posiłków dziennie sprzyja tyciu, i to w sposób znaczący! Organizm próbuje wtedy najeść się na zapas i odłożyć tłuszczyk, bo „wydaje” mu się, że najwyraźniej dostęp do pożywienia jest ograniczony, skoro „dostawy” kalorii są tak rzadko! Szczupłą sylwetkę łatwiej utrzymać, gdy je się 5 razy dziennie, ale po trochu.

Zatrzymywania wody w organizmie – ograniczenie spożywania soli kuchennej może pomóc w zapobieganiu retencji. Jeśli czujesz się na siłach – najlepiej, jeśli w ogóle przestaniesz solić, gdyż sporo chlorku sodu przyjmujemy codziennie nieświadomie w przeróżnych produktach spożywczych, począwszy od chleba, na chipsach skończywszy.

Podsumowując temat dotyczący wpływu antykoncepcji hormonalnej na wzrost masy ciała – pigułki bezpośrednio nie powodują tycia, mogą mu co najwyżej sprzyjać przez zwiększenie apetytu. To, czy kobieta po nich przytyje, zależy bezpośrednio od tego, czy jest łakomczuchem, czy też ma silną wolę i potrafi odmówić sobie smakołyków.

Bibliografia

Darney D.P., Speroff L. Antykoncepcja, Medycyna Praktyczna, Kraków 2007, ISBN 83-7430-102-2
Pertyński T., Zyss T. (red.), Antykoncepcja, MedPharm, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60466-29-2
Guillebaud J., Szarewski A., Wszystko o antykoncepcji, Medycyna Praktyczna, Kraków 1997, ISBN 83-86657-31-6
Skałba P. Endokrynologia ginekologiczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3166-9